Konu arşivi
Psikanaliz denince akla tek bir isim gelir. Oysa Freud'dan sonra gelenler onun temel varsayımlarını açıkça reddetti ve yine de alanın içinde kaldı: libidonun haz değil bağ aradığını söyleyen de, bağlanma kuramını kuran da psikanalistti. Bir geleneği kurucusunun adıyla anmak, kısaltmayı asıl şeyin yerine koyuyor.
Evli olanlarla olmayanlar arasındaki iyi oluş farkı gerçektir, ama bu farkın bir bölümü evlenmeden önce zaten vardı, kalan bölümün büyüklüğü araştırmacının hangi yılları "normal" saydığına göre değişiyor ve farkın büyüklüğü ilişkinin niteliğine göre değişiyor.
Psikoloji bulguları çoğu zaman "insanlar şöyle davranır" diye aktarılıyor, ama örneklemlerin büyük çoğunluğu birkaç Batılı ülkeden geliyor ve bu grup bazı ölçümlerde ortalamayı değil dağılımın ucunu temsil ediyor; bir bulgunun kime kadar uzandığı, bulgunun kendisinin bir parçası.
Replikasyon krizi, büyük tekrar projelerinde yayımlanmış ve ünlü bulguların bir kısmının tekrarlanamamasıyla başladı; ama bu bir çöküş değil, bilimin kendini düzeltme çabasıdır. Bize bıraktığı ders, tek bir çarpıcı çalışmaya kapılmadan, tekrar tekrar sınanmış ve tutarlı sonuç vermiş bulgulara daha çok güvenmektir.
Öğrenilmiş çaresizlik kuramının kurucuları 2016'da, büyük ölçüde sıçan deneylerine dayanan sinirbilim bulgularıyla çaresizliğin mekanizmasına dair açıklamalarını tersine çevirdi: uzayan kontrolsüz strese pasiflik varsayılan tepkidir, öğrenilen kontroldür. Bunun insana ne ölçüde taşınabileceği ise tartışmalı.