Konu arşivi
"Daha çok empati" neredeyse her sorunun cevabı sayılıyor, oysa aynı sözcüğün altında birkaç ayrı süreç var: başkasının acısını yoğun biçimde paylaşmak yardım etmeyi garanti etmiyor, empati kime yöneleceği konusunda taraflı ve ölçülen fark ilgi düzeyinde değil ilginin biçiminde.
Aynanın karşısında olumlu cümleler tekrarlamanın öz saygıyı artırdığı gösterilmedi. 2009 tarihli ünlü bir deney tersine, zarar verdiğini bulmuştu; ama 2020'de çok daha geniş iki tekrarlama çalışması bu bulguyu doğrulayamadı. Elimizde etkisi bir türlü ortaya çıkmayan bir teknik var.
Üzülünce yemek yemek bir irade kusuru değil. Kısa vadede rahatlatıyor gibi görünse de deneylerde rahatlatan yiyecekler hiç yememekten daha fazla rahatlatmadı. Uzun süre aç kalmak ve katı yasaklar kontrolü zorlaştırabilir; utanç ve sert bir iç ses ise döngüyü kırmaya yardım etmeyebilir.
Erteleyen insan işi yapmak istemez değil; yapmak ister, planlar ve yapmadığı için kendini kötü hisseder — bu yüzden erteleme bir tembellik ya da zaman yönetimi sorunu değil, görevin uyandırdığı olumsuz duyguyla baş etme biçimidir; çözümü de ajandada değil, o duyguyla kurulan ilişkide aranır.
Kişisel gelişim kitapları işe yaramıyor değil; sorunlu olan, okumanın tek başına değiştireceği varsayımı. Bilmek yapmaya yetmeyebilir, anlatılan yollar yalnızca kazananların hikâyesi olabilir. Bu yazıda kitapların neden karşılıksız kalabildiğini ve araştırmaların neyin işe yaradığına dair ne söylediğini ele alıyoruz.
İradenin tükenen bir yakıt deposu gibi çalıştığı gösterilmiş değil: bu fikri kuran ünlü deneyin etkisi büyük tekrar çalışmalarında ya bulunmadı ya küçüldü, şeker açıklaması ise zayıf çıktı. Zorlu bir çabadan sonra gerçekte ne olabileceğini ve iradeye daha az iş bırakmanın neden daha iyi bir yol olduğunu ele alıyoruz.
"Impostor sendromu" ayrı bir tanı ya da hastalık değil; adındaki "sendrom" kelimesi yanıltıcı olabilir. Bu yazıda bu hissin ne kadar sık bildirildiğini, neyle ilişkili bulunduğunu, kaygı ve çökkünlükle iki yönlü olabilecek bağını ve ne zaman bir uzmanla konuşmanın yararlı olabileceğini ele alıyoruz.
Suçluluk ile utanç aynı şey mi? Suçluluk davranışa, utanç benliğe odaklanır. Bu yazı ayrımın kökenini, iki duygunun hangi koşullarda farklı davranışlarla ilişkili bulunduğunu, utandırmanın neden beklenen sonucu vermeyebileceğini ve utançla baş etmeye yardımcı olabilecek yolları anlatıyor.
Alışkanlığın 21 günde oluştuğu kuralının bilinen kaynağı, bir cerrahın zihinsel imgeye dair gözlemleri ve önerisidir. Alışkanlık oluşumunu inceleyen araştırmalar tek bir süre bulmadı: süre kişiden kişiye ve davranıştan davranışa değişiyor, haftalardan aylara uzanabiliyor; tek bir günü kaçırmak ise süreci bozmuyor.
Bağımlılık bir irade zayıflığı ya da ahlak kusuru değildir; irade yok olmaz, ama çok güçlü bir karşı çekimle zorlanır. Beyindeki değişikliklerin, öğrenmenin ve çevrenin rolünü, Fare Parkı deneylerinin gerçekte ne gösterdiğini ve bağımlılıktan iyileşmenin nasıl mümkün olduğunu anlatıyoruz.
Mutluluğa çok değer vermek her zaman ters tepmiyor. Araştırmalar, sorunun daha çok kişinin kendi mutluluğu hakkında kaygılanıp onu yargılamasında olabileceğini düşündürüyor; etki koşula ve kültüre göre değişiyor. Hazsal uyum, mutlu olma baskısı ve anlam, akış, ilişkiler gibi kaynaklar üzerine bir değerlendirme.