Konu arşivi
"Aferin demeyin, çocuğu bozar" uyarısı kanıtın taşıdığından fazlasını söylüyor: ölçülen fark övgünün varlığında değil neyi işaret ettiğinde; sözlü övgü somut ödülle aynı tabloda değil, bildirilen etkiler küçük ve hiçbir tek cümle bir çocuğu tek başına kurmuyor ya da bozmuyor.
On bin saat kuralı" bilimsel bir bulgu değil, popüler bir kitapta ortaya atılmış bir genelleme; kaynak araştırma bir eşik değil bir ortalama bildirmişti. Çalışmanın performans farklarını ne kadar açıkladığı alana göre belirgin biçimde değişiyor ve aynı alanda bile kişiler arasındaki aralık çok geniş.
Kişisel gelişim kitapları işe yaramıyor değil; okumanın tek başına değiştireceği varsayımı işe yaramıyor. Çoğumuzun eksiği bilgi değil uygulama, anlatılan yollar çoğu zaman yalnızca kazananların hikâyesi. Bu yazıda bu kitapların neden karşılıksız kaldığını ve hangilerinin gerçekten işe yaradığını ele alıyoruz.
Motivasyon videoları kalıcı değildir çünkü motivasyon sabit bir özellik değil, gelip geçen bir duygudur; kalıcı değişim ise coşkuya değil sisteme ve alışkanlığa dayanır. Bu yazıda videoların neden çabuk söndüğünü, "önce motive ol sonra yap" tuzağını ve gerçek değişimi neyin sürdürdüğünü ele alıyoruz.
Çekim yasasının bilimsel bir dayanağı yoktur; düşünceler evrene sinyal göndererek değil, hedefleri netleştirip davranışlarımızı yönlendirdiğinde, gerçekçi planlar ve tekrarlanan eylemler aracılığıyla hayatımızı etkileyebilir.
"Bir şeyi 21 gün üst üste yaparsan, alışkanlık olur." Bu cümleyi hepimiz duymuşuzdur — kişisel gelişim kitaplarında, alışkanlık uygulamalarında, motivasyon paylaşımlarında her yerde karşımıza çıkar. İnsanlar 21 günlük…
Bağımlılık hakkında en sık duyduğumuz cümle şudur: "İstese bırakır." Arkasında yatan inanç ise nettir: bağımlılık bir irade zayıflığıdır, bir karakter kusuru, kendine hâkim olamamaktır. "Gerçekten isteseydi çoktan bırakırdı."…
Hepimizin tanıdığı bir cümle var: "Kendimi motive hissedince yaparım." Enerjiyi, isteği, doğru ruh halini bekleriz; sonra harekete geçeriz. Çoğu zaman bu zararsız bir erteleme. Ama depresyonda, bu basit…
Öğrenilmiş çaresizlik, psikolojinin en ünlü kuramlarından biridir. Neredeyse her ders kitabında yer alır, depresyonu açıklamak için kullanılır, günlük dile bile yerleşmiştir. Ama nadiren anlatılan bir devamı var: kuramı…
Son yıllarda bir kelime dilimize iyice yerleşti: dopamin. "Dopamin patlaması", "mutluluk molekülü", "dopamin detoksu"… Sosyal medyadan sağlık köşelerine kadar her yerde dopamin, hazzın ve mutluluğun kısa yolu gibi…