Yazar
Uyku felci (karabasan), zihnin uyanmasına rağmen bedenin REM uykusundaki geçici kas hareketsizliğinden henüz çıkamadığı, korkutucu halüsinasyonların eşlik edebildiği ancak çoğunlukla zararsız ve kısa süreli bir uyku olayıdır.
Psikiyatrist tanı koyup ilaç yazabilen bir hekim, psikolog psikoloji lisans mezunu, psikoterapist ise uygun klinik altyapı üzerine terapi eğitimi ve süpervizyonla kazanılmış uygulama yeterliğine sahip kişidir.
Suçluluk davranışa odaklanıp “kötü bir şey yaptım” diyerek onarma ve telafiye yöneltirken, utanç benliği hedef alıp “ben kötüyüm” düşüncesiyle saklanma, savunma ve değersizlik duygusunu güçlendirir.
Ruminasyon, sorunu çözüyor gibi görünse de aynı düşünceler etrafında edilgen biçimde dönerek üzüntüyü derinleştirir, problem çözmeyi bozar ve harekete geçmeyi engeller; çıkış yolu soyut “neden”lerden somut eyleme yönelmektir.
Beynimizin yalnızca yüzde 10’unu kullandığımız iddiası bir mittir; beyin bölgelerinin neredeyse tamamı farklı zamanlarda etkinleşir ve gerçek gelişim kullanılmayan alanları açmaktan değil, öğrenme, uyku, hareket ve pratikten gelir.
Utangaçlık, insanların çoğunda görülen ve hayatı kısıtlamayan bir mizaç özelliğidir; sosyal kaygı bozukluğu ise yoğun bir değerlendirilme korkusudur, kaçınmayla beslenir ve hayatı daraltır — ikisini ayıran ölçüt acı ve işlev kaybıdır, ve sosyal kaygı fazlasıyla tedavi edilebilir.
Şizofreni; çoklu kişilik değildir, insanı tehlikeli yapmaz, kötü ebeveynlikten kaynaklanmaz, umutsuz bir gidişat demek değildir ve yalnızca "sesler duymak"tan ibaret değildir; karmaşık ama tedavi edilebilir bir beyin durumudur, ve onunla yaşayanlar korkulacak değil, desteklenecek insanlardır.
Replikasyon krizi, psikolojinin ünlü bulgularının çoğunun yinelendiğinde ayakta kalamamasıyla ortaya çıktı; ama bu bir çöküş değil, bilimin kendini düzeltmesidir — ve bize verdiği ders, tek bir çarpıcı çalışmaya kanmayıp tekrarlanan, sağlam bilgiye güvenmek gerektiğidir.
ACT, düşünce ve duygularınla savaşmak yerine onlara yer açmayı ve enerjini değerlerinin yönünde anlamlı bir hayata vermeyi öğreten kanıta dayalı bir yaklaşımdır; amacı acıyı yok etmek değil, acıyla birlikte de dolu bir hayat yaşayabilmektir — kısacası savaşı kazanmak değil, bitirmektir.
Bu kavramlar aynı şey değildir: mizaç (ve günlük adıyla huy) doğuştan gelen ham zeminimiz, karakter hayatın ve seçimlerimizin şekillendirdiği değerler katmanı, kişilik ise hepsini kapsayan bütündür — mizaçla doğar, karakteri geliştiririz; ve özgürlük tam da bu geliştirebilme alanındadır.
Erken çocukluk önemlidir ve temeller atar, ama kaderi belirlemez; gelişim üç yaşında mühürlenen bir plan değil, dayanıklılık, sonraki ilişkiler ve kendi seçimlerimizle yeniden yazılabilen bir hikâyedir — zor bir başlangıç bazı yolları zorlaştırır, imkânsız kılmaz. Çocukluk hikâyenin sonu değildir.
İlişkilerin çoğu tek bir büyük felaketle bitmez. Çoğu zaman bir ilişkiyi bitiren şey, gündelik konuşmalara sessizce sızan birkaç sinsi örüntüdür — o kadar sıradanlaşmışlardır ki, çift çoğu zaman…