Oku · Dinle · İzle
Psikoloji, insan davranışı ve ruh sağlığı üzerine kısa, anlaşılır ve kaynaklı içerikler.
Replikasyon krizi, psikolojinin ünlü bulgularının çoğunun yinelendiğinde ayakta kalamamasıyla ortaya çıktı; ama bu bir çöküş değil, bilimin kendini düzeltmesidir — ve bize verdiği ders, tek bir çarpıcı çalışmaya kanmayıp tekrarlanan, sağlam bilgiye güvenmek gerektiğidir.
ACT, düşünce ve duygularınla savaşmak yerine onlara yer açmayı ve enerjini değerlerinin yönünde anlamlı bir hayata vermeyi öğreten, araştırmalarla desteklenen bir psikoterapi yaklaşımıdır; amacı acıyı yok etmek değil, acıyla birlikte de dolu bir hayat yaşayabilmektir — kısacası savaşı kazanmak değil, bitirmektir.
Bu kavramlar aynı şey değildir: mizaç (ve günlük adıyla huy) doğuştan gelen ham zeminimiz, karakter hayatın ve seçimlerimizin şekillendirdiği değerler katmanı, kişilik ise hepsini kapsayan bütündür — mizaçla doğar, karakteri geliştiririz; ve özgürlük tam da bu geliştirebilme alanındadır.
Erken çocukluk önemlidir ve temeller atar, ama kaderi belirlemez; gelişim üç yaşında mühürlenen bir plan değil, dayanıklılık, sonraki ilişkiler ve kendi seçimlerimizle yeniden yazılabilen bir hikâyedir — zor bir başlangıç bazı yolları zorlaştırır, imkânsız kılmaz. Çocukluk hikâyenin sonu değildir.
İlişkilerin çoğu tek bir büyük felaketle bitmez. Çoğu zaman bir ilişkiyi bitiren şey, gündelik konuşmalara sessizce sızan birkaç sinsi örüntüdür — o kadar sıradanlaşmışlardır ki, çift çoğu zaman…
"Bir şeyi 21 gün üst üste yaparsan, alışkanlık olur." Bu cümleyi hepimiz duymuşuzdur — kişisel gelişim kitaplarında, alışkanlık uygulamalarında, motivasyon paylaşımlarında her yerde karşımıza çıkar. İnsanlar 21 günlük…
"Stres öldürür." "Stresten uzak dur." "Her türlü stres zararlıdır." Modern yaşamda stres, âdeta kaçınılması gereken bir düşman ilan edildi. Sağlıklı yaşam söylemi çoğu zaman onu tümüyle olumsuz bir…
Öfke hakkında çoğumuzun öğrendiği şey nettir: kötü bir duygudur. "İyi insanlar öfkelenmez", "öfke zararlıdır", "sakin ol, bırak bu sinirleri." Öfkeyi ya utançla yutmayı ya da tehlikeli, yıkıcı bir…
OKB, sıradan titizlik ya da düzen sevgisi değildir: istenmeyen takıntılar, tekrarlayan zorlantılar ya da ikisi birlikte görülebilir; bunlar belirgin sıkıntıya yol açıp hayatı zorlaştırabilir. İstenmeyen bir düşünce tek başına tanı ya da niyet göstermez. OKB'nin etkili tedavileri vardır.
Üzüntü, hayatın olaylarına verilen doğal ve genellikle geçici bir tepkidir. Klinik depresyonda ise en az iki hafta süren çökkünlük ya da keyif kaybına başka belirtiler eşlik eder; belirgin sıkıntı ya da işlev kaybı doğabilir. Sebebi olan bir çökkünlük de depresyon olabilir. Farkı bilmek, yardıma uzanabilmek içindir.
Panik atak bir felaket gibi hissettirir, ama tıbbi bir neden dışlandıysa atağın kendisi tehlikeli değildir: bedenin alarm sisteminin ortada tehlike yokken çalmasıdır ve geçer. Paniği büyüten şey korkunun korkusudur. Tekrarlayan ataklar ve bir sonraki atağın korkusu hayatı daraltıyorsa panik bozukluğu tedavi edilebilir.
Son yıllarda çok popüler bir konu haline geldi: "Ben kaygılı bağlanıyorum", "o kaçıngan biri", "biz güvenli bağlanmıyoruz." İnsanlar artık kendilerini ve partnerlerini bir bağlanma stiliyle etiketliyor — ve…